Eğitim koçluğu nasıl yapılır?

Eğitim koçu ne yapar?

Özel ders öğretmeni konuyu öğretir; okuldaki rehber öğretmen yönlendirme ve tercih desteği verir. Eğitim koçu ise öğrencinin haftalık çalışmasını planlayan ve takip eden kişidir. Koçun temel işleri:

• Hedefi belirlemek ve hedefi netlere çevirmek
• Haftalık çalışma programını öğrenciyle birlikte hazırlamak
• Günlük soru sayısını ve çalışma süresini takip etmek
• Denemeleri ders ve konu bazında analiz etmek
• Düzenli görüşmelerle motivasyonu ve düzeni korumak
• Veliyi düzenli bilgilendirmek

1. Tanışma görüşmesi

İlk görüşmeyi öğrenci ve veliyle birlikte yap; 45-60 dakika yeterli. Amaç, öğrencinin bugün nerede olduğunu ve nereye gitmek istediğini anlamak. Şu soruların cevaplarını not al:

• Hangi sınava hazırlanıyor, hedefi ne (bölüm, üniversite ya da lise)?
• Son denemelerinde ders ders netleri ne?
• Okul dışında günde kaç saat çalışabiliyor, hafta sonu nasıl?
• Hangi dersleri seviyor, hangilerinden kaçıyor?
• Dershane, kurs ya da özel ders alıyor mu; hangi kaynakları kullanıyor?
• Uyku düzeni ve telefon kullanımı nasıl?

Görüşmenin sonunda çalışma kurallarını netleştir: haftada kaç görüşme yapılacak, öğrenci günlük takibini nasıl gönderecek, veli ne sıklıkla bilgilendirilecek.

2. Başlangıç durumunu çıkar

Hedef koymadan önce gerçek durumu gör. Öğrenciye bir deneme çözdür ya da son denemelerini topla; ders ders netleri ve yanlış yapılan konuları çıkar. Ardından hangi konuların bittiğini, hangilerinin yarım kaldığını ve hangilerine hiç başlanmadığını işaretle.

Bu iş için konu takip çizelgesini ve deneme takip çizelgesini ücretsiz indirebilirsin.

3. Hedefi netlere çevir

"Tıp kazanmak" ya da "fen lisesine girmek" bir hedeftir ama çalışılabilir bir hedef değildir. Hedef bölümün ya da lisenin son yılki taban puanına bak, bu puanı TYT-AYT ya da LGS netlerine çevir ve öğrencinin bugünkü netleriyle arasındaki farkı ara hedeflere böl.

Örneğin öğrencinin TYT neti 70, hedefi 95 ise 25 netlik fark sınava kalan 7 aya bölündüğünde aylık hedef yaklaşık 3,5 net olur. Ara hedefleri her ayın sonunda bir denemeyle kontrol et; tutmuyorsa programı değiştir.

Puanı nete çevirmek için YKS puan hesaplama ve LGS puan hesaplama sayfalarındaki tabloları kullanabilirsin.

4. Haftalık çalışma programını hazırla

• Programı öğrenciyle birlikte hazırla; dayatılan program uygulanmaz.
• Günü etütlere böl (ör. 40-60 dakikalık 4-6 etüt) ve her etüde ders, konu ve soru sayısı yaz.
• Zayıf derslere daha çok, güçlü derslere tekrar için daha az yer ver.
• Haftada bir tekrar günü ve bir deneme günü bırak.
• İlk hafta yükü hafif tut; öğrencinin gerçek kapasitesini gördükten sonra artır.

Boş bir şablonla başlamak istersen: haftalık çalışma programı şablonu.

5. Günlük takibi kur

Programın işe yarayıp yaramadığını anlamanın tek yolu günlük kayıttır. Öğrenci her gün kaç soru çözdüğünü, kaç saat çalıştığını ve programdaki etütleri yapıp yapmadığını yazmalı.

Kayıt kısa ve kolay olmalı: günde iki dakikadan uzun süren takip birkaç hafta sonra bırakılır. Kâğıtta soru takip çizelgesi kullanabilir ya da öğrencinin telefonundan giriş yaptığı bir uygulamayla takip edebilirsin.

6. Haftalık görüşme

Haftada bir yapılan 20-30 dakikalık görüşme koçluğun merkezidir. Görüşmeyi her hafta aynı sırayla yap:

1. 1.Geçen hafta ne planlandı, ne yapıldı?
2. 2.Yapılamayanlar neden yapılamadı: zaman mı, motivasyon mu, konunun zorluğu mu?
3. 3.Haftanın denemesi ve yanlış yapılan konular
4. 4.Yeni haftanın programı ve tek bir odak hedef
5. 5.Konuşulanların ve verilen kararların kısa notu

Görüşme notlarını sakla. Üç hafta önce ne konuştuğunuzu hatırlamak hem gelişimi görmek hem de verilen sözleri takip etmek için gerekir.

7. Denemeleri analiz et

Deneme sonucu yalnızca toplam net değildir. Her denemede ders ders net, yanlış ve boş sayısını, yanlış yapılan konuları ve yanlışın nedenini (bilgi eksiği, işlem hatası, dikkat, süre) yaz. İki-üç denemede tekrar eden konular bir sonraki haftanın programına girer.

Adım adım anlatım için: Deneme analizi nasıl yapılır?

8. Veliyi bilgilendir

Veli, koçluğun en önemli destekçisidir ve çoğu zaman ödemeyi yapan kişidir. Haftada ya da iki haftada bir kısa bir rapor gönder: programa uyum, çözülen soru sayısı, deneme netleri, öne çıkan sorun ve bir sonraki adım.

Rapor kısa ve sayılarla olsun; uzun mesajlar okunmaz. Evdeki çalışma ortamı ya da telefon kuralları gibi veliyle konuşulması gereken konuları ayrı bir görüşmede ele al.

Online koçluk nasıl yapılır?

Online koçlukta yöntem aynı kalır, araçlar değişir: görüşmeler görüntülü yapılır, program ve takip dijital paylaşılır. Dikkat etmen gerekenler:

• Görüşme saatlerini sabitle; online görüşmeler daha kolay ertelenir.
• Öğrencinin günlük takibi telefondan birkaç dokunuşla girilebilsin.
• Mesajlaşmaya çerçeve koy: hangi saatlerde ve hangi konularda yazılacağını baştan konuş.
• Veliye düzenli, yazılı rapor gönder; online koçlukta veli seni hiç görmeyebilir.
• Programı görüşmede ekran paylaşarak birlikte düzenle.

Kaç öğrenciyle çalışılır?

Öğrenci başına haftada yaklaşık bir saat ayırman gerekir: 30 dakikalık görüşme, 20-30 dakika program ve deneme analizi, kısa mesajlaşmalar. Bu hesapla yarı zamanlı bir koç 5-10, tam zamanlı bir koç 20-30 öğrenciyle sağlıklı çalışabilir.

Öğrenci sayısı arttıkça kâğıt ve Excel takibi zorlaşır; bu noktada bir öğrenci takip programı zaman kazandırır. Nelere bakman gerektiğini Öğrenci takip programı nasıl seçilir? yazısında anlattık.

İyi bir eğitim koçu nasıl olunur?

• Sınav sistemini iyi bil: puan hesaplama, soru dağılımı, konu ağırlıkları ve tercih süreci.
• Dinlemeyi bil: öğrencinin neden çalışamadığını anlamadan programı değiştirmek işe yaramaz.
• Sayılarla konuş: his yerine net, soru sayısı ve programa uyum.
• Tutarlı ol: görüşmeleri aksatma, söylediğini yap.
• Sınırlarını bil: yoğun kaygı ya da psikolojik bir zorluk fark edersen öğrenciyi bir uzmana yönlendir.

Eğitim koçluğu için sertifika gerekli mi?

Türkiye'de eğitim koçluğu yapmak için yasal olarak zorunlu bir sertifika ya da lisans yok. Mesleki Yeterlilik Kurumu 2013'te bir "Koç" ulusal meslek standardı yayımladı; üniversitelerin sürekli eğitim merkezleri ve özel kurumlar da eğitim koçluğu sertifika programları düzenliyor.

Sertifika özellikle velilerin güvenini kazanmakta işe yarar; ama seni asıl tavsiye ettirecek şey, öğrencilerinin netlerindeki ve çalışma düzenindeki gelişimdir. Ücret karşılığı düzenli koçluk yapacaksan vergi ve fatura durumunu bir mali müşavirle konuşmanı öneririz.